آمار بلند گو - تحصیلات عالی در افغانستان

در این اواخر نتایج امتحان کانکور برای شرکت در موسسات تحصیلات عالی اعلان شد، در کشور سالانه بیشتر از 60 هزار شاگرد از مکاتب فارغ میگردند که از این تعداد فقط ثلث آن شامل موسسات تحصیلات عالی میگردند و باقیمانده با وجود خواهش برای ادامه تحصیل  نمیتوانند به تحصیلاتشان ادامه بدهند،  به همین منظور خواستم که مختصر معلوماتی در مورد تاریخچه موسسات تحصیلات عالی در افغانستان در وبلاگ بگذارم .

 

چند سال قبل معلومات در این زمینه ضرورت داشتم که به بسیار مشکل از منابع مختلف معلومات در این مورد بدست آوردم، البته باید بگویم که معلومات در این زمینه موجود بود ولی بسیار پراگنده یا شاید موجود بوده ولی من نتوانستم بدست  بیاورم. بهر صورت خواستم که قسمتی از همان معلوماتیکه در مورد تاریخچه تحصیلات عالی در افغانستان جمع آوری کرده بودم  را در اینجا  بگذارم.

 

اولین قدم برای ایجاد زمینه برای تحصیلات عالی در افغانستان تاسیس انستیتیوت تربیه معلم یا دارلامعلمین بود که در سال 1912 در شهر کابل جهت تربیه استادان مکاتب  تاسیس گردید .

 

ولی تاریخچه موسسات تحصیلات عالی بر میگردد به تاسیس دانشکده طب در سال 1932 که بعدا در سال 1946 سایر دانشکده ها هم به دانشکده طب یکجا شدند و دانشگاه کابل را تشکیل نمودند، برای اولین بار خانم ها در سال 1947 بعد از تاسیس موسسه تربیه معلم نسوان به موسسات تحصیلات عالی راه پیدا نمودند که بعدآ در 1960به سایر  موسسات تحصیلات عالی مانند دانشگاه کابل راه پیدا نمودند. دانشگاه کابل در سال 1964 به محوطه فعلی انتقال نمود.

 

دانشگاه کابل 1970

دانشگاه کابل سال 1970

 

بیرون از شهر کابل در سال 1963 دانشکده طب جلال آباد تاسیس گردید که هسته اصلی دانشگاه ننگرهار  که در سال 1964 تاسیس شد بود.

 

بعدآ کمک های جهانی جهت رشد و انکشاف موسسات تحصیلات عالی در افغانستان آغاز گردید، اکثر کشور ها مانند ایالات متحده امریکا، المان، شوروی سابق و سایر کشور ها همکاری های مالی و تخنیکیشانرا  با موسسات تحصیلات عالی کشور آغاز نمودند  که همکاریهای آنها در رشد و بالنده گی تحصیلات عالی در کشور نقش مهمی را ایفا نمود.  در سال 1969 نخست وزیر شوروی سابق الکسی کوشیکن انستیتیوت پولی تخنیک را که شامل بخشهای انجنیری، مهندسی، استخراج معادن، پلان گذاری شهری، ساختمان سرک و غیره بود را در شهر کابل افتتاح نمود.

 

ریس دانشگاه کابل عبدالله واحدی 1967

ریس دانشگاه کابل عبدالله واحدی با هیت خارجی و سخنگوی این دانشگاه 1969

 

بعدا سایر موسسات تحصیلات عالی در سایر ولایات تاسیس گردید که میتوان از تاسیس

دانشگاه بلخ در سال 1986، دانشگاه هرات در سال 1988، دانشگاه قندهار در 1991 یاد نمود همچنان در اواسط سال 1990 سه انستیتیوت تربیه معلم در ولایات بغلان ، تخار و بامیان تاسیس گردید.

 

در زمان حاکمیت مجاهدین دانشگاه البیرونی در ولایت کاپیسا تاسیس گردید همچنان دانشگاه افغان که در زمان حاکمیت طالبان در پشاور بود در نوامبر سال 2002 به ولایت خوست انتقال نمود، تقریبا تمامی موسسات تحصیلات عالی در دوران رژیمهای مجاهدین و طالبان یا کاملا تخریب گردیده بودند و یا هم آسیب بسیار جدی دیده بودند که بعد از سقوط حکومت طالبان همه بازسازی گردیده و تا هنوز در کشور فعالیت دارند.

 

موسساتیکه در چوکات دولت فعالیت دارند

 

-         دانشگاه کابل (دانشکده های زراعت، اقتصاد، ساینس ، انجنیری ، ژورنالیزم، ادبیات، حقوق ، فارمسی، علوم اجتماعی، هنر های زیبا، وترنری ، شرعیات )

-         دانشگاه ننگرهار  (دانشکده های زراعت، اقتصاد، تعلیم و تربیه، انجنیری، حقوق، ادبیات، طب، پیدا گوژی، شرعیات، وترنری)

-         دانشگاه بلخ (زراعت، اقتصاد، انجنیری، ادبیات، طب، شرعیات)

-         دانشگاه هرات ( زراعت، هنرها، اقتصاد، انجنیری، ادبیات، طب)

-         دانشگاه البیرونی (زراعت، انجنیری، حقوق، ادبیات، طب، ساینس، شرعیات)

-         دانشگاه کندهار (زراعت، انجنیری، ادبیات، طب، شرعیات)

-         انستیتیوت طب کابل (طب اطفال، داخله ، جراحی )

-         انستیتیوت پولی تخنیک ( ساختمانی، معادن، الکترومیخانیک)

-         انستیتیوت تعلیم تربیه کابل (ادبیات، ساینس، علوم اجتماعی  )

-         انستیتیوت تعلیم و تربیه فاریاب

-         انستیتیوت تعلیم و تربیه کندز

-         انستیتیوت زراعت بغلان

 

 دانشگاه کابل بعد از ایجاد حکومت انتخابی

دانشگاه کابل بعد از ایجاد حکومت جدید

 

برعلاوه موسسات تحصیلات عالی که در فوق ذکر گردید یکتعداد زیاد موسسات تحصیلات عالی خصوصی بعد از ایجاد حکومت موقت و انتخابی  در شهر های مختلف کشور  تاسیس گردیدند که اکثریت شان تا هنوز فعالیت دارند که میتوان از دانشگاه افغان – امریکا ، پیام نور از ایران، کاردان، باختر ، میوند و غیره نام برد.

 

وزرای تحصیلات عالی از آغار تاسیس این وزارت تا حال

 

-         داکتر غلام صدیق مهدی

-         محمد سوما

-         انجنیر گلداد

-         سرور منگل

-         عبدالواحد سرابی

-         نور احمد بالغ

-         انجنیر محمد اسماعیل دانش

-         داکتر مهر محمد حجازی

-         داکتر محمد انور شمس

-         داکتر محمد موسی توانا

-         ذبیع الله مجددی

-         عبدالفتاح نذیر

-         سید عمر منیب

-         حمدالله نعمانی

-         قاری محمد حنیف

-         داکتر محمد شریف فایض

-         داکتر سید امیر شاه حسنیار

-         داکتر محمد اعظم دادفر

نوشته شده توسط وفی الله دهزاد - Wafiullah Dehzad  | لینک ثابت |